Nieuws uit Polen
4 januari 2012

Koning Schaliegas verdeelt, maar heerst

Dit bericht verscheen eerder op de GPD-nieuwsdienst

Van alle EU-landen heeft Polen veruit de grootste voorraad schaliegas in zijn grond. Sommige schattingen spreken zelfs van 300 jaar aan energie voor het hele land. Jongeren koesteren hoop op werkgelegenheid, maar boeren kijken knarsetandend toe.

Wegwijzer in het Poolse dorpje Lebien naar een testlocatie van Lane Energy.


Het glooiende landschap van Noord-West Polen is het domein van kleinschalige landbouw. De werkloosheid van ongeveer 15 procent doet jongeren massaal naar het Westen trekken. Toch wordt het gebied rond  het stadje Lebork nu al vergeleken met Noorwegen.

De schat zit 3 kilometer onder de grond, in de vorm van schaliegas: gasbubbels gevangen in aardlagen. Als duiven op broodkruimels zijn Amerikaanse en Britse energiebedrijven erop gedoken. De Nederlandse overheid wil een onafhankelijk onderzoek naar mogelijke negatieve effecten, en in Frankrijk is zelfs een boorverbod van kracht. Maar in Polen krijgen de bedrijven ruim baan, ook omdat overheden een mooi bedrag aan vergunningsgelden en belastingen kunnen ontvangen.

Vooral jongeren zijn enthousiast over de mogelijke winning. Zo ook Patryk Salzer, een dertigjarige automonteur die al zijn hele leven in Nowa Wies bij Lebork woont. ,,Alle jonge mensen trekken hier weg naar Noorwegen, Duitsland of Nederland”, zegt Salzer. ,,Dat gas kan banen opleveren.” Het zijn volgens Salzer vooral ouderen die klagen. ,,Die worden sneller bang gemaakt door wat ze in de media horen. Van iedereen die ik ken is ongeveer 70 procent sterk voor.”

Dat enthousiasme wordt niet door de boeren gedeeld. ‘Vies Gas!’ luidt een kop van een van de krantenknipsels die Werner Rudkowski heeft meegenomen naar een conferentie over schaliegas in Gdansk. Vier uur lang heeft hij vertegenwoordigers van de boorbedrijven aangehoord hoe ze het gas opsporen en mogelijk willen winnen. Ze zeggen hetzelfde: de winning is veilig. Het ‘fracken’ (het losschieten van gasbubbels met modder) zou geen invloed hebben op het grondwater en het verhaal van steekvlammen uit kranen heeft niets met schaliegas te maken.

Rudkowski, die 100 kilometer ten westen van Gdansk een boerderij heeft, is niet overtuigd. Hij is een strafzaak begonnen tegen een geofysisch bedrijf dat volgens hem zonder toestemming metingen verricht op zijn land. In andere landen zouden alle operaties stilliggen tot de uitkomst, zegt Rudkowski. ,,Hier mogen ze gewoon doorgaan.” Hij weet zeker dat de energiebedrijven informatie achter houden en is daarom tegen.

Bij Lebien is het Britse Lane Energy actief. Eind vorige maand vertoonde de toren van het bedrijf als eerste een fakkel; er is gas aanwezig. Komend voorjaar hoopt Lane Energy de analyses klaar te hebben. Volgens Ryszard Wittke, de burgemeester van Nowa Wies waartoe ook Lebien behoort, is van gemor geen sprake. ,,We hebben Lane Energy duidelijk gemaakt dat ze open moeten zijn over hun activiteiten. Daar houden ze zich keurig aan”, zegt Wittke. ,,Ze betreden privégebieden alleen met toestemming.” Ook hij hoopt dat schaliegas zijn regio meer welvaart gaat brengen. ,,Het is allemaal veelbelovend. Het gas heeft een hoog caloriegehalte. Maar we zijn in een vroeg stadium, Noorwegen is ver weg.”

Maar de lezing van Wittke wordt door de boeren in zijn gemeente naar de prullenmand verwezen. ,,Wij krijgen niets te weten”, verzucht  Ewa Biszcyk. Zij woont in het gehucht Kalikowo, op amper 100 meter van de boorlocatie. In Lebien zijn inwonersbijeenkomsten gehouden. ,,Maar wij kwamen vorige maand pas aan de beurt. Toen was alles al afgerond.”

De Bisczyks beklagen zich over hoe de autoriteiten met hen omgaan, maar zijn niet per se tegen. ,,Als de bedrijven zeggen dat het grondwater onaangetast blijft, dan geloven we dat maar.”, zegt Biszcyk. Ook haar kinderen zijn immers vertrokken. ,,Onze zoon werkt nu in Nederland.” Anderen zijn feller. ,,Maak dat je wegkomt met je propaganda”, reageert de overbuurman van de Bisczyks. ,,Het maakt niet uit wat wij denken. Dat schaliegas wordt door de overheid en door de media door onze strotten geduwd.”

Hoort bij: Uncategorized — Michiel @ 8:32 pm

Comments are closed.